Home
Woordverklaring
Concreet
Soorten
Tips voor ouders
Tips voor scholieren
Tips voor scholen
Links
Downloads
Nieuws
Contact
 

Hieronder vindt u publicaties van het Departement Onderwijs.

Evaluatierapporten van de Afdeling Beleidsuitvoering Secundaire scholen

Schooljaar 01-02
Schooljaar 02-03
Schooljaar 03-04
Schooljaar 04-05
Schooljaar 05-06
Schooljaar 06-07
Folder Spijbelen uit "Klasse"
Spijbelactieplan
Bladwijzer voor artsen
Wetgeving

Nauwkeurige registratie: controleer elk uur!
Een goed georganiseerde registratie is van kapitaal belang. Elk uur controleren is noodzakelijk. De meeste scholen in Vlaanderen zijn vrij toegankelijk en dus niet hermetisch afgesloten.
Welke school durft zeggen dat er nog geen enkele leerling bv. het laatste lesuur is verdwenen. De berekende spijbelaar heeft vrij spel wanneer er slechts tweemaal per dag wordt gecontroleerd

Probleem goed opvolgen!
Organiseer portretterende klassenraden bij het begin van het schooljaar. Op de portretterende klassenraden wordt relevante informatie van het vorige schooljaar
(eventueel aangevuld met informatie van de vorige school) doorgegeven aan de begeleidende klassenraad van het nieuwe schooljaar.
Welke informatie is er over de leerling op school? Bij de directie, de vroegere leerkrachten, het CLB? Zijn er signalen in de klas (slechte schoolresultaten, nooit in orde, pestprobleem)?
Wie volgt de leerling op (de klastitularis, een vertrouwensleerkracht, de groene leerkracht, de leerlingenbegeleiding)?
Zowel de leerlingen als de leerkrachten en leden van het opvoedend personeel moeten weten bij wie ze terechtkunnen met vragen, signalen, problemen.
Voor vragen rond medische problemen of het medisch attest is de schoolarts de aangewezen persoon om contact op te nemen met de huisarts.
Reageer snel. Een vlugge aanpak voorkomt escalatie.

Praat met de leerling en de ouders: wat is het probleem?
Toon dat de school niet onverschillig is. Waarom was de leerling afwezig, wat scheelt er? Biedt hem de mogelijkheid zijn verhaal te doen.
Zo vervalt hij niet in "Waarom naar school komen, als het toch niemand kan schelen?".
Voer het gesprek met respect. Niet in tribunaalstijl ("Ah, toerist, ben je daar?"). Een spijbelende leerling is vaak meer slachtoffer dan dader.
Nodig de ouders uit voor een gesprek als dat nodig blijkt. Doe dat snel. Vooral bij jonge leerlingen appreciëren ouders dat erg. Benader de ouders als evenwaardig.
Maak van het spijbelprobleem een gezamenlijk probleem. Maak samen met de jongere en de ouders afspraken rond het verdere schoolverloop.
Als er een straf moet zijn, zorg dan voor zinvolle en overzienbare straffen die het spijbelprobleem niet nog meer in de hand werken ("Je komt pas opnieuw binnen als je met al je
notities in orde bent" of "Morgen mag je een dag straf schrijven").

Werk samen naar een oplossing
Organiseer een klassenraad. Hou begeleiden en cijfers uit elkaar. Een begeleidende klassenraad is niet hetzelfde als een delibererende.
Afhankelijk van de achterliggende oorzaak van spijbelen (kansarmoede, gezondheidsproblemen, motivatie) kan de school de hulp van het CLB en externen inroepen.
Als je denkt dat er sprake is van een echte problematische afwezigheid, hoef je niet te wachten tot de leerling aan de tiende B-code zit om het CLB in te schakelen.

Schakel welzijns- en gezondheidsdiensten in.
Stel, in samenwerking met het CLB, een welzijnskaart op: welke hulpverlening is er in de buurt voor welk probleem? Het CLB is de brug naar de welzijns- en gezondheidssector.
Goede communicatie tussen alle hulpverleners is belangrijk, maar ook met de betrokken ouders en leerling zelf.
Drie op vier spijbelaars geven de school als één van de oorzaken van hun spijbelgedrag. Spijbelen heeft een link met het schoolklimaat, de didactische werkvormen,
de schoolorganisatie, de betrokkenheid van de leerlingen en de ouders, duidelijke regels, het democratisch gehalte van de school.

Het schoolklimaat
Leerkrachten die zich niet gewaardeerd voelen of in slechte omstandigheden moeten werken, beperken zich vlug tot hun minimumopdracht: lesgeven (binnen hun vier muren).
Leerkrachten kunnen naast lesgever ook coach en begeleider zijn. De directie moet de mobiliserende kracht bij uitstek zijn (ze werkt democratisch, last voldoende overlegmomenten in,
stimuleert en volgt zelf bijscholing). Leerlingen voelen zich beter op school als de leerkrachten en andere personeelsleden zich gewaardeerd voelen.

Duidelijk schoolreglement
Vaak zijn regels op school een puur administratieve aangelegenheid en geen pedagogische. Maak een duidelijk schoolreglement. Regels zorgen voor een veilige leefomgeving.
Omschrijf duidelijk wat de afspraken zijn als een leerling spijbelt. Maar overdonder leerlingen niet uitsluitend met regels. Naar school komen kan ook aangenaam zijn.
 
Schoolloopbaanbegeleiding: NIET in het belang van het lesurenpakket. WEL in het belang van de leerling, 
Een slechte oriëntatie kan leiden tot verschrikkelijke spijbel- en andere drama's. Stop met uitspraken "probeer maar, zakken kan je altijd." Leerlingen kunstmatig in studierichtingen houden,
wanneer je weet dat ze er eigenlijk niet op hun plaats zitten, is onverantwoord! Vraag eventueel advies aan het CLB of aan de leerkracht(en) van het vorige schooljaar. Laat je niet verleiden
om leerlingen te houden (om het lesurenpakket te spijzen) terwijl je weet dat die leerling er in die studierichting niets van zal bakken. Oriënteer de leerling eerlijk naar een studierichting
waar hij of zij wel aan de bak komt.
 
Leerlingbegeleiding: slaan en zalven
De school stuurt lastige leerlingen niet door (naar andere richtingen, andere scholen), maar vangt ze op en begeleidt ze. Al in de basisschool zenden risicojongeren en hun ouders signalen
(vandalisme, apathie, storend gedrag) uit die onderdeel blijken van een langdurig afhaakproces. Cruciaal in de loopbaanbegeleiding is de reactie op die signalen.
Vaak is er weinig doorstroming tussen wie de signalen opvangt (in de school) en de hulpverlening.
Zorg voor een goede leerlingenbegeleiding. Maak een duidelijk onderscheid tussen wie straft en wie de verdere begeleiding doet op school.  Leerlingen moeten weten bij wie ze terechtkunnen.
Onderwijzend personeel, directie, opvoedkundig personeel en CLB werken samen. 
Zorg ook voor een goed onthaal van leerlingen die in het midden van het schooljaar aanpikken. Vertel hen over het schoolreglement, de gewoonten op school, vraag waarom ze welke richting kiezen.

Communicatie met de ouders
Ouders zijn het best geplaatst om bijkomende informatie te geven over mogelijke problemen bij hun kind. Zij kunnen hun kinderen bovendien stimuleren.
Hecht belang aan het contact tussen ouders en school. Laat je als school begeleiden door specialisten als ouders kansarm zijn Het intakegesprek (bij de inschrijving) is meer dan een formaliteit.
Het moet een band scheppen tussen evenwaardige partners. School en ouders wisselen wederzijdse ambities en verwachtingen uit en stemmen ze op elkaar af.
Het eerste oudercontact is van cruciaal belang: ouders leren er over het reilen en zeilen van de school. De leerkracht krijgt achtergrondinformatie en het vertrouwen van de ouders.
Schriftelijke communicatie met de ouders gebeurt op de juiste toon en is toegankelijk voor iedereen.
Wacht niet tot er problemen zijn vooraleer je ouders aanspreekt.